Leanne yn galw am Incwm Sylfaenol Cyffredinol i’r Rhondda

Head_and_shoulder_pic_Cymmer.jpg

Mae AoS y Rhondda wedi ysgrifennu at Brif Weinidog Cymru i alw am gynllun peilot o Incwm Sylfaenol Cyffredinol (ISC).

Galwodd Leanne Wood am dreialu ISC yn y Rhondda er mwyn gwrthweithio diffyg buddsoddiad a chanlyniadau'r pandemig coronafeirws. Mae wedi codi’r mater sawl gwaith yn y cyfarfod llawn ac wedi ysgrifennu at Weinidogion yn llywodraethau Cymru a’r DG ynghylch y mater.

Incwm sefydlog yw ISC y bydd pob oedolyn—cyfoethog neu dlawd, mewn gwaith neu ddim – yn dderbyn yn awtomatig gan y llywodraeth. Mae pobl yn rhydd i weithio yn ychwanegol ar dderbyn yr incwm os byddant yn dewis.

Rhoddwyd prawf ar y cynllun mewn sawl man ledled y bydd gan gynnwys UDA a’r Ffindir. Mae Llywodraeth Iwerddon hefyd wedi ymrwymo i gychwyn cynllun peilot dros y blynyddoedd nesaf yn eu rhaglen lywodraethu.

Mewn llythyr at y Prif Weinidog, ysgrifennodd Leanne: ‘Mae’n siŵr y byddwch yn rhannu fy mhryderon dybryd am ganfyddiadau’r Athro Atherton a archwiliodd chwe mis cyntaf y pandemig. Mae angen mynd i’r afael ar frys â’r canfyddiadau moel mai’r ardaloedd sydd â lefelau uchaf o dlodi ac amddifadedd sydd wedi dioddef fwyaf. Ymhellach, dengys ystadegau mai yn Rhondda Cynon Taf y mae’r cyfraddau marwolaeth uchaf oherwydd Covid-19. Priodolwyd hyn i dlodi ac esgeulustod. Yn amlwg, mae gan Lywodraeth y DG gyfrifoldeb am yr esgeulustod economaidd hwnnw dros ddegawdau lawer, ond mae Llywodraeth Cymru hefyd yn gyfrifol.

‘Rwyf wedi holi llawer cwestiwn yn y Senedd am y blaenoriaethau ariannol y tu ôl i ‘Dasglu’r Cymoedd’. Fe gofiwch fy mod wedi gofyn pam fuddsoddiadau a wnaed yn y Rhondda i wrthweithio’r esgeulustod tymor-hir hwn, a soniais am y rhwystredigaeth am na chrëwyd swyddi. Mae arnom angen swyddi, a buddsoddiad.

'Mae arnom angen rhyw fath o sbardun i helpu’r busnesau hynny yn Rhondda Cynon Taf sydd wedi dioddef yn anghymesur oherwydd bod eu hincwm gwario wedi cwympo. Mae achos cryf dros gael swm o arian, heb brawf modd ac sy’n cael ei dalu yn rheolaidd y gall pobl ei wario ar yr hyn a fynnant ac i’r cynllun peilot gael ei roi ar waith yn y Rhondda.

‘Mae Llywodraeth Iwerddon wedi ymrwymo i gynnal cynllun peilot ISC dros y blynyddoedd nesaf. Model yw hwn y gellid ei gynnal yng Nghymru. Yn ddiau, byddai Rhondda Cynon Taf yn ymgeisydd cryf ar gyfer unrhyw gynllun peilot seiliedig ar un ardal. Heb i bethau newid, pobl yr ardal hon fydd yn dioddef eto fyth, wedi blynyddoedd o dlodi yn dilyn dirywiad economaidd, y gyfradd uchaf o farwolaethau oherwydd Covid-19, a’r canlyniadau mwyaf i iechyd a’r economi yn ystod y pandemig, yn ogystal â’r argyfwng hinsawdd ar ffurf llifogydd. 

‘Rydym oll yn deall bod hyn wedi ei waethygu gan fwy na degawd o lymder, sydd wedi cael effaith difrifol ar bobl mewn ardaloedd difreintiedig. Mae’r esgeulustod yma’n amlwg, a rhaid ymdrin ag ef. Mae gan Lywodraeth Cymru gyfrifoldeb. Byddai cynllun peilot ISC yn Rhondda Cynon Taf yn mynd beth o’r ffordd at ysgwyddo’r cyfrifoldeb hwnnw. Wnewch chi hynny?’

Os ydych eisiau helpu i ail-ethol Leanne yn etholiadau’r Senedd eleni, cliciwch ar y ddolen hon.

 


Dangos 1 ymateb

Edrychwch yn eich e-bost am ddolen i fywiogi eich cyfrif.
  • Gareth Llewellyn
    published this page in Newyddion 2021-02-08 22:19:01 +0000