Rhowch y gorau i'r oedi ar Gynllun Twnnel y Rhondda, medd Plaid Cymru

Trebanog_edit6small.jpg 

Mae Arweinydd Plaid Cymru, Leanne Wood ac ymgeisydd Aberafan, Bethan Jenkins wedi beirniadu'r Llywodraeth Lafur am rwystro prosiect i ailagor hen dwnnel rheilffordd oedd yn cysylltu dau gwm.

Mae'r feirniadaeth yn dod wedi i ohebiaeth oddi wrth Highways England - y corff sydd biau'r twnnel 3,148 metr sy'n cysylltu Cwm Rhondda a Chwm Afan - ddangos nad oedd unrhyw ohebiaeth rhyngddynt a Llywodraeth Cymru tan fis Chwefror eleni. Dywed Cymdeithas Twnnel Cwm Rhondda, a sefydlwyd ym mis Medi 2014 i ddenu cerddwyr a beicwyr, bod eu ceisiadau am grantiau wedi eu dal yn ôl tra bod Highways England yn dal yn berchen ar y twnnel.

Ym mis Chwefror eleni darganfu Ms Wood, ymgeisydd Plaid Cymru yn y Rhondda, nad oedd cais wedi ei wneud gan y Llywodraeth leiafrifol Lafur i Highways England am berchenogaeth y twnnel. Mae'r dadleniad diweddaraf yn amlygu eu diogi.

Dywedodd swyddog o Highways England wrth ysgrifennu ar 24 Chwefror, "Gallaf gadarnhau na fu, hyd yr wythnos diwethaf, dim gohebiaeth yn ystod y tair blynedd ddiwethaf y gallaf ddod o hyd iddi yn ein cofnodion, rhwng fy nhîm, a'i ragflaenwyr, a Llywodraeth Cymru mewn perthynas â Thwnnel Cwm Rhondda."

Ychwanega, "Yr wythnos diwethaf derbynion ni e-bost gan gyd-weithiwr yn Llywodraeth Cymru a atebais. Deillia'r ohebiaieth ( a atodir) o alwad ffôn a dderbyniais rai dyddiau cyn yr e-bost." Dywedodd Ms Wood, sy'n byw yn y Rhondda ac yn aelod o Gymdeithas Dwnnel Cwm Rhondda,, "Roedd yn ddigon drwg pan glywson ni na fu cais gan Lywodraeth Cymru am berchnogaeth y twnnel.

"Nawr cawsom na fu unrhyw ohebiaeth rhwng Gweinidogion Llafur a Highways England. Mae hyn yn siomedig. Mae'n amlygu cysgadrwydd, diffyg penderfyniad a diffyg uchelgais am ddwy gymuned yn y cymoedd sydd mewn taer angen eu hadfywio. Byddwn wedi disgwyl o leiaf ymholiadau cychwynnol gan Lywodraeth Cymru i gasglu gwybodaeth am ddichonoldeb y prosiect a'r broses o gymryd perchenogaeth. Y pechod mwyaf yw bod gan Gymdeithas Twnnel Cwm Rhondda dîm o wirfoddolwyr ymroddedig sy'n cyfrannu llawer o a amser, egni ac ymdrech i ddod â'r prosiect i fwcwl.

"Hyd yma, ni welwyd yr un rhinweddau gan y llywodraeth. Dywedwyd rhai pethau calonogol, ond mae arnom angen gweld gweithredu. Rydyn ni'n colli amser gwerthfawr trwy eu cysgadrwydd."

Ychwanegodd Ms Wood, "Ers i'r stori am yr oedi i ofyn am berchenogaeth y twnnel ymddangos ym mis Chwefror, deallaf fod y llywodraeth wedi symud rywfaint. Mae hyn, wrth gwrs, i'w groesawu, ond sicrhau meddiant yw craidd y mater.

"Dywedodd Highways England y gallant drosglwyddo meddiant bron yn syth unwaith y derbyniant gais. Mae'n bwysig nawr bod y momentwm a gynhyrchwyd gan aelodau Cymdeithas Twnnel Cwm Rhondda yn para fel bod y prosiect hwn yn dwyn ffrwyth. I hynny ddigwydd, mae gofyn i'r llywodraeth Lafur gefnogi'r fenter a dangos hynny gyda mwy na geiriau cefnogol.'

Dywedodd Bethan Jenkins, sy'n aelod o Gymdeithas Twnnel Cwm Rhondda ac yn ymgeisydd Plaid Cymru yn Aberafan a De-orllewin Cymru, "Ar adeg pan yw'r rhan hon o'r byd yn wynebu ei hargyfwng mwyaf mewn cenhedlaeth gyda dyfodol ansicr gwaith dur Porth Talbot, mae angen i Lywodraeth Cymru ddechrau cefnu ar ei meddylfryd mewnblyg a deall economi'r ardal yn ei chyfanrwydd.

Gyda'r fath fygythiad difrifol yn ein hwynebu, mae'n hanfodol i weinidogion ddyblu eu hymdrechion i ddatblygu'r economi a rhoi'r gorau i dindroi a rhwystro prosiect Twnnel Cwm Rhondda.

"Roedd Cwm Afan mewn taer angen am fudd y cynllun hwn - y prosiect mwyaf cyffrous ac arloesol ers degawdau - cyn i argyfwng y gwaith dur ymddangos. Nawr mae ei angen yn fwy nag erioed. Byddai gwneud yn amgen yn siomi trigolion Cwm Afan, gweddill Aberafan a phawb yn Ne-orllewin Cymru."

Os ydych chi eisiau cefnogi ymgyrch Leanne, cliciwch y ddolen hon. Diolch.


Byddwch y cyntaf i wneud sylw

Edrychwch yn eich e-bost am ddolen i fywiogi eich cyfrif.