Toiledau ar ein trenau

Mae Prif Weinidog Llafur wedi rhoi gwybodaeth anghywir am doiledau ar drenau newydd i’r Rhondda. 

tren_treherbert.JPG

Yn ystod sesiwn lawn yn gynharach eleni, gofynnodd Leanne Wood AC i Mark Drakeford AC roi sicrwydd pendant y byddai gan y trenau newydd a addawyd ar gyfer Rheilffyrdd y Cymoedd ac yn benodol lein Treherbert gyfleusterau toiled board.

Yr oedd y cwestiwn yn dilyn sylwadau gan bobl sy’n gweithio yn y diwydiant rheilffyrdd i Leanne am yr ‘uwchraddio’ a addawyd i’r rhwydwaith dan fasnachfraint Trafnidiaeth Cymru sydd ym meddiant Llywodraeth Cymru a redir gan Lafur.

Yn ystod sesiwn Cwestiynau’r Prif Weinidog yn gynharach yr haf hwn, dywedodd Leanne:  “Fel rhywun sy’n defnyddio rheilffyrdd y Cymoedd yn rheolaidd o’r Rhondda, rwyf yn un o’r miloedd o deithwyr sy’n teimlo’n siomedig, yn rhwystredig, wedi’u gwasgu ac sy’n cael tro gwael dro ar ôl tro.

“Daeth gorlenwi yn fater diogelwch difrifol, nid yn unig i gymudwyr ond hefyd i’r staff sy’n gorfod dioddef dicter y teithwyr, yn enwedig pan fo pobl yn cael eu gorfodi i deithio dan amodau gorlawn.

“Ar ran y staff - y derbyniais sylwadau ganddynt - ac ar ran y llu o bobl sy’n defnyddio’r trenau bob dydd, rwyf eisiau gwybod pryd y gallwn ddisgwyl gweld mwy o gerbydau, cerbydau newydd, ar lein Treherbert? Ac yr wyf hefyd eisiau gwybod a oes gwirionedd yn yr hyn a ddywedwyd wrthyf gan aelod o staff Trafnidiaeth Cymru na fydd toiledau yn y cerbydau newydd?”

Yn ei ateb, dywedodd Mr Drakeford: “Wel, Llywydd, am ein bod yn cydnabod y pwyntiau a wnaeth yr Aelod godi y bydd y fasnachfraint newydd yn darparu 285 o wasanaethau yn ychwanegol ar draws Cymru bob dydd o’r wythnos ac ar y Sul erbyn Rhagfyr 2023, a 294 gwasanaeth yn ychwanegol ar draws Cymru erbyn Rhagfyr 2019.

“Hyd y gwn i, fe fydd gan y cerbydau newydd a gawn gyfleusterau modern a chyfoes, wrth gwrs, gan gynnwys cyfleusterau toiled, ond hefyd Wi-Fi a phethau eraill y mae gan bobl sy’n teithio ar system reilffordd fodern hawl i’w ddisgwyl.”

Wythnosau yn ddiweddarach, ysgrifennodd Mr Drakeford at Leanne i ddweud na fydd gan y trenau Metro - fydd yn rhedeg o Dreherbert, Merthyr ac Aberdâr - doiledau o gwbl, ond fe fydd gwell cyfleusterau toiled mewn gorsafoedd.

Yn ei lythyr, dywed y Prif Weinidog: “….bydd hyn yn golygu uchafswm o amser teithio at Doiled Mynediad Cyffredinol o 14 munud, gyda 95% o siwrneiau o fewn 10 munud.

“Hefyd, bydd y gwasanaethau olaf bob dydd yn cynnwys darpariaeth am seibiant hanner ffordd yn y gwasanaeth i deithwyr ddefnyddio’r cyfleusterau petaent yn dymuno. Byddai hyn yn cael ei hysbysebu a bydd yn rhan o’r ddarpariaeth gwasanaeth ffurfiol.”

Yn ei hymateb i’r tro pedol, dywedodd Ms Wood: “Addawodd y Prif Weinidog un peth ar lawr y Senedd, cyn gorfod tynnu ei eiriau’n ôl a chyfaddef na fydd toiledau ar rai trenau newydd yn y dyfodol. Naill ai yr oedd heb gael gwybodaeth ac nad yw’n gwybod beth yw nodweddion sylfaenol y trenau newydd y bu cymaint o sôn amdanynt, neu mae wedi fy nghamarwain i a phobl y Rhondda yn y Senedd.

“Bydd llawer o deithwyr trenau o’r Rhondda a mannau eraill yn dechrau meddwl sut y byddant yn ymdopi heb doiled ar y trên yn y dyfodol?

“Mae gan rai pobl gyflyrau meddygol sy’n golygu bod angen iddynt fynd i’r toiled yn aml – sut mae disgwyl iddynt hwy ymdopi? Mae hyn yn rhywbeth fyddai’n achosi anhawster i fenywod beichiog, er enghraifft.

“Mae’n afresymol disgwyl i bobl adael y trên a dal y gwasanaeth nesaf.

“A yw pobl yn llawn ymwybodol o oblygiadau’r fasnachfraint drenau newydd pan ddaw’n fater o ddiffyg cyfleusterau toiled ar drenau? Rwy’n amau nad yw’r rhan fwyaf o bobl yn ymwybodol o hyn ac na fyddant yn ei gefnogi pan fyddant yn dod i wybod.”

Arwyddwch y ddeiseb


Byddwch y cyntaf i wneud sylw

Edrychwch yn eich e-bost am ddolen i fywiogi eich cyfrif.