Buddugoliaeth i ymgyrch tlodi misglwyf Plaid Cymru

Leanne_and_Elyn.JPG

Mae Plaid Cymru wedi croesawu'r cyhoeddiad y bydd cyngor Rhondda Cynon Taf yn dechrau cyflwyno deunyddiau hylendid am ddim yn ysgolion uwchradd y fwrdeistref sirol.

Mae'r cyhoeddiad yn dilyn y cabinet  yn cymeradwyo'r holl argymhellion a amlinellir mewn adroddiad gan y Gweithgor Plant a Phobl Ifanc dan Gadeiryddiaeth Cynghorydd Plaid Cymru, Shelley Rees-Owen oedd wedi ymchwilio i mewn i ddarparu deunyddiau hylendid am ddim yn ysgolion Rhondda Cynon Taf. Roedd yr adroddiad yn ganlyniad uniongyrchol o’r ymgyrch a arweinwyd gan cynghorydd Plaid Cymru a Rhondda Cynon Taf, Elyn Stephens, i ddileu tlodi’r misglwyf a sicrhau darpariaeth hylendid am ddim mewn ysgolion.

Roedd Llywodraeth Cymru eisoes wedi cyhoeddi dros filiwn o bunnau i fynd i'r afael â thlodi misglwyf yn dilyn ymgyrch Plaid Cymru.

Amcangyfrifir fod tlodi’r misglwyf  yn effeithio ar dros 10% o ferched yn y DG, sydd methu fforddio deunyddiau hylendid. Gall hyn gael effaith ar eu haddysg, gyda nifer yn colli ysgol o ganlyniad. Mae hefyd yn broblem i ferched ar incwm isel, sydd yn gorfod blaenoriaethu pethau eraill fel bwyd, neu ddibynnu ar fanciau bwyd i gael deunyddiau hylendid. Mae cyllid Llywodraeth Cymru wedi'i gynllunio i helpu awdurdodau lleol i fynd i'r afael â'r mater hefyd.

Yn siarad ar ôl y canlyniad dywedodd cynghorydd Rhondda Cynon Taf Elyn Stephens,

"Rwyf wrth fy modd fod y cabinet wedi cymeradwyo'r adroddiad ar Ddarpariaeth Iechydol. Pan ddes i a’r mater i siambr y cyngor yn gyntaf, dwi ddim yn credu bod yr aelodau wedi gwerthfawrogi'n llawn ddyfnder a difrifoldeb y mater.

"Hoffwn dalu teyrnged i'r merched ifanc a rannodd eu storïau a'u pryderon i'r gweithgor. Maent wedi bod yn amhrisiadwy, nid yn unig wrth greu newid mewn agwedd tuag at y tabw o drafod cyfnodau ond trwy ymgysylltu â Llywodraeth Leol hefyd.

"Mae gan diben yr adroddiad dair elfen, i ddileu tlodi misglwyf, i addysgu pob disgybl ac athro am fisglwyf ac yn bwysicaf oll i newid y ffordd yr ydym yn meddwl am ddeunyddiau hylendid. O ran cydraddoldeb, dylem fod mor gyfforddus yn sôn am ddarparu deunyddiau hylendid a phapur toiled. Rwy'n falch bod Llywodraeth Cymru wedi rhoi rhywfaint o gyllid i gefnogi ein hargymhellion ond nid yw'r cyllid yn ddigonol i ariannu'r polisi yn ei gyfanrwydd.

"Er mwyn sicrhau bod yr argymhellion yn cael eu gweithredu'n llawn, mae angen iddynt gael eu cyllidebu'n iawn ar gyfer pob blwyddyn. Edrychaf ymlaen i weld y newidiadau cadarnhaol yn dod i rym ar draws Rhondda Cynon Taf a gobeithio y bydd pob cyngor yng Nghymru yn dilyn yr un peth.

"Mater cydraddoldeb yw hyn yn y bon ac nid ond am dlodi misglwyf er fod hwnnw yn ran ohono. Mae hyn yn ymwneud â sicrhau ein bod yn mynd i'r afael â materion sydd ddim wedi ei codi o'r blaen gan nad yw’r cenedlaethau blaenorol o gynghorwyr wedi ei ystyried fel mater o bwys. Dyma'n union pam mae angen mwy o amrywiaeth arnom mewn gwleidyddiaeth er mwyn i ni allu trafod a datrys problemau nad oeddent wedi'u hystyried yn bwysig i eraill."

Dywedodd llefarydd ar ran cydraddoldeb Plaid Cymru, Siân Gwenllian:

"Mae hon yn fuddugoliaeth i'r ymgyrch gan ein tîm cryf o gynghorwyr yn Rhondda Cynon Taf, dan arweiniad Elyn Stephens. Maent wedi bod yn ymgyrchu'n gyson am hyn ers 2017, ac erbyn hyn maent wedi llwyddo i gael yr awdurdod i ymrwymo i ddarparu deunyddiau hylendid am ddim mewn ysgolion ledled Rhondda Cynon Taf - yn ogystal â symud Llywodraeth Cymru i fynd i'r afael â'r mater hwn ac i ddarparu cyllid ychwanegol i gynghorau ledled Cymru."

Dywedodd AC y Rhondda Leanne Wood: “Dyma fuddugoliaeth anhygoel yn ymgyrch Elyn. Mae hefyd yn llwyddiant rhyfeddol i Grŵp Plaid Cymru ar Gyngor RCT yn gyfan am iddynt gefnogi Elyn a bod gyda hi bob cam o’r ffordd. Mae’n werth crybwyll y Cynghorydd Shelley Rees-Owen yn arbennig am ei gwaith rhagorol yn ystod y broses o graffu gan bwyllgorau.

“Cyflwynwyd achos hollol gadarn dros ddarparu cefnogaeth i’r cyngor llawn a’r cabinet fel nad oedd ganddynt unrhyw ddewis ond cefnogi’r fenter hon. Diolch i Elyn a’i chydweithwyr yn y blaid, ni fydd merched ifanc yn RCT yn dioddef o ganlyniad i dlodi mislif.

“Mae Elyn hefyd wedi llwyddo i gel Llywodraeth Cymru i gymryd sylw ac i gyfrannu peth arian i fynd i’r afael â rhywbeth sydd yn broblem eithaf cyffredin – ond un nad oes llawer o sôn amdani – i nifer o ferched ifanc yng Nghymru.”

 


Byddwch y cyntaf i wneud sylw

Edrychwch yn eich e-bost am ddolen i fywiogi eich cyfrif.