Hybu Economi Cymru a Chwmnïau Bychain Trwy Gaffael Cyhoeddus, yw Anogaeth Leanne

MH_050716_Plaid_Cymru_102.JPG

Mae Leanne Wood wedi galw ar y Llywodraeth Lafur i greu maes chwarae gwastad i fusnesau bach.

Gwnaeth AC y Rhondda y pwynt wrth siarad am y broses gaffael gyhoeddus gymhleth sydd yn aml yn ffafrio cwmnïau mwy yn ystod y broses fidio am gontractau yn y sector cyhoeddus. Yn ddiweddar, daeth cwmni yn y Rhondda i gysylltiad â Leanne wedi iddynt golli dau gontract mawr gyda Llywodraeth Cymru i gwmniau mwy o lawer sydd â’u pencadlys y tu allan i Gymru.

Am bob 1% a werir trwy gaffael lleol, mae modd creu hyd at 2,000 o swyddi yn ychwanegol. Mae Cymru ar ei hôl hi o gymharu â chanhedloedd eraill – megis yr Alban – pan ddaw’n fater o ddenfyddio cwmnïau lleol ar gyfer gwaith yn y sector cyhoeddus.

Yn ystod cwestiynau adeg y sesiwn lawn i Mark Drakeford AC, yr Ysgrifennydd Cabinet dros Gyllid, dywedodd Leanne:  “Weinidog, chi sydd yng ngofal y Gwasanaeth Caffael Cenedlaethol, ac fe wyddoch o ohebiaeth flaenorol fod gen i bryderon am y ffordd y gall cwmnïau mwy drafod a sgorio’n uwch yn y broses o dendro am gaffael yn haws o lawer na’r cwmnïau llai sydd heb adran gaffael unswydd fel eu cyfoedion mwy.

“Fe roddais enghraifft benodol i chi am yr effaith a gafodd hyn ar gwmni yn y Rhondda, ac y mae hynny’n golygu fod arian wedi gollwng allan o’n hetholaeth yn awr ac wedi mynd i gwmni y tu allan i Gymru, sydd yn amlwg am gael effaith ar swyddi lleol a busnesau eraill hefyd.

“Pa bwysau allwch chi eu defnyddio yn eich Llywodraeth i sicrhau maes chwarae gwastad i bob bunses, mawr neu fach, ym mater y broses dendro?

Yn ei ateb, dywedodd Mr Drakeford: “Fe fydd yn gwybod fod adolygiad ar y gweill o’r Gwasanaeth Caffael Cenedlaethol a Gwerth Cymru. Mae yno i wneud yn sicr, os bydd unrhyw gyfleoedd i ni addasu ein gweithdrefnau caffael y tu allan i’r Undeb Ewropeaidd, y gallwn fanteisio ar y cyfleoedd hynny.

“Un o’r pethau y gallwn wneud, efallai—a rhaid i mi bwysleisio, wrth gwrs, Llywydd, fod hyn dan drafodaeth o hyd—fydd newid y rheolau, fel  y bydd y math o gwmnïau y cyfeiria Leanne Wood atynt— cwmnïau lleol heb y gallu i ymwneud yn gyson â’r maes caffael—yn gweld maes chwarae mwy gwastad iddynt o gymharu â rhai o’r rheolau y mae’n rhaid i ni gadw atynt ar hyn o bryd.”

Wedyn, dywedodd Leanne: “Os yw’r Gweinidog yn benderfynol o adolygu gweithdrefnau caffael wedi Brexit, bydd yn rhaid iddo aros am amser maith. Rheolaeth dros gaffael cyhoeddus yw un o’r 24 maes polisi datganoledig a drosglwyddwyd gan y Llywodraeth Lafur hon yng Nghymru yn ôl i San Steffan am y saith mlynedd nesaf.

“Tan hynny, rydym ar drugaredd Llywodraeth San Steffan sy’n gweld Cymru, ar y gorau, fel dim ond mater ymylol.”

Os ydych chi'n cefnogi Leanne ar hyn, beth am ymuno â Phlaid Cymru? Gallwch wneud hynny trwy glicio ar y ddolen hon. Diolch.


Byddwch y cyntaf i wneud sylw

Edrychwch yn eich e-bost am ddolen i fywiogi eich cyfrif.