Ffeministiaeth gynhwysol

Mewn ymateb i drydariad lle dywedais fy mod yn credu mai menywod yw menywod traws, a bod Plaid Cymru wedi ymrwymo i gydraddoldeb i’r holl bobl draws, mae llawer o bobl wedi gofyn i mi ehangu ar fy natganiad, a dyma rwyf am wneud yma.

Leanne_profile.JPG

Mae dadl barchus yn rhan hanfodol o wleidyddiaeth ffeministaidd. Fodd bynnag, dangosodd rhai ymatebion i’m trydariad fod barn drawsffobaidd yn cael eu lleisio gan leiafrif bychan ond llafar. Dengys ymchwil Stonewall fod 41% o bobl ifanc draws yng Nghymru wedi ceisio lladd eu hunain – bydd yr hinsawdd o ofn, cam-wybodaeth a chasineb ddaeth yn sgil y ddadl hon yn peri niwed uniongyrchol i bobl draws sydd eisoes yn wynebu cyfraddau uwch o lawer o fwlio a phroblemau iechyd meddwl.

 

Mae menywod traws yng Nghymru yn wynebu heriau arbennig, gan gynnwys bod yn fwy agored i gam-drin yn y cartref, trais, aflonyddu, troseddau casineb a digartrefedd. Mae’r broses fiwrocrataidd a sarhaus o gydnabod rhywedd dan Ddeddf Cydnabod Rhywedd fel y mae ar hyn o bryd yn rhwystr ychwanegol i gydraddoldeb. Rwy’n credu y byddai system o gydnabod rhywedd sy’n ymddiried mewn pobl i fod yn awdurdod ar eu hunaniaeth eu hunain - fel sy’n digwydd eisoes yn Iwerddon a Malta - yn fwy blaengar o lawer.

 

Roeddwn yn arfer gweithio fel gweithwraig gefnogi i Gymorth i Fenywod, ac rwy’n gwybod felly pa mor bwysig yw gwasanaethau trais domestig. Nid wyf yn cytuno gyda’r sawl sy’n dweud y byddai caniatáu i fenywod traws gyrchu’r gwasanaethau hyn yn peryglu menywod eraill. Nid yw’r newidiadau arfaethedig i Ddeddf Cydnabod Rhywedd yn effeithio ar yr eithriadau dan Ddeddf Cydraddoldeb ar gyfer gwasanaethau i’r un rhyw. Fodd bynnag, ni fyddai’r rhan fwyaf o wasanaethau i fenywod yn unig yn ystyried gwaharddiad llwyr ar bob menyw draws, a bu llawer o wasanaethau yn darparu cefnogaeth draws-gynhwysol ers blynyddoedd. Mae’r staff sy’n rhedeg gwasanaethau cefnogi a llochesi yn gwneud penderfyniadau ar sail o wybodaeth er lles goroeswyr bob amser, gan gynnwys asesu a yw unigolyn yn debygol o fod yn risg i bobl eraill.

 

Petai gwasanaethau yn gwrthod mynediad i bob menyw draws a phobl anneuaidd, lle maent i fod i fynd pan fyddant yn wynebu camdriniaeth, trais neu ddigartrefedd? Mae profiadau erchyll menywod traws mewn carchardai dynion yn dangos pam ei bod mor bwysig i bobl gael llety a chefnogaeth briodol.

 

Mae trais yn erbyn menywod yn broblem enfawr - ond ni fydd gwadu i bobl draws barch a chydnabyddiaeth gyfartal dan y gyfraith yn datrys y broblem honno, ac ni fydd troi pobl fregus ymaith oddi wrth wasanaethau cefnogi yn gwneud hynny chwaith. Mae’r esiampl o’r Alban o sefydliadau menywod yno yn dod at ei gilydd i gefnogi diwygio’r Ddeddf Cydnabod Rhywedd a chadarnhau eu hymrwymiad i gynhwysedd traws yn un y dylem ei ddilyn yng Nghymru.

 

Nid menywod traws yw’r gelyn. Y gelyn yw toriadau i gyllid sydd wedi gweld llochesi trais domestig a gwasanaethau cefnogi yn cau ledled y DG. Y gelyn yw’r adwaith i gynnydd menywod sydd wedi gweld casineb at fenywod yn cael ei hyrwyddo gan rai o’r dynion mwyaf grymus yn y byd. Y gelyn yw normau rhywedd cul sy’n cyfyngu ar ddisgwyliadau ein plant ac yn arwain at fwlio a cham-drin unrhyw un sy’n cael ei weld yn wahanol.

 

Rwyf eisiau gweld ffeministiaeth gynhwysol sy’n dod â menywod at ei gilydd yn hytrach na’n gwahanu. Ffeministiaeth sydd yn cydnabod yr heriau sy’n ein hwynebu oll ac sy’n rhoi gwerth ar ein gwahaniaeth. Ffeministiaeth sydd yn deall fod rhywedd yn beth cymhleth a hynod bersonol, ac yn gymaint mwy na syniadau am fioleg sydd wedi dyddio. Fel menyw o’r dosbarth gweithiol, mae’n bwysig i mi hefyd fod ffeministiaeth yn cydnabod fod rhai menywod yn wynebu gorthrwm o lawer cyfeiriad oherwydd eu dosbarth, hil, anabledd neu hunaniaeth rhywedd, a bod angen mynd i’r afael â’r rhain i gyd.

 

Rwy’n falch fod Plaid Cymru wedi hyrwyddo cydraddoldeb i bobl draws, gan gynnwys sicrhau gwelliannau i ofal iechyd traws yng Nghymru a herio sylwadau atgas o du pleidiau eraill. Byddwn yn parhau i wneud hyn. Gweledigaeth Plaid Cymru yw un o Gymru lle perchir pawb, lle maent yn rhydd o gamdriniaeth a chamwahaniaethu. Rwyf eisiau i bawb sy’n rhannu’r weledigaeth honno i fod yn rhan o adeiladu’r genedl honno, gyda’i gilydd.

 


Byddwch y cyntaf i wneud sylw

Edrychwch yn eich e-bost am ddolen i fywiogi eich cyfrif.

Mae hyn yn dechrau gyda chi

Ganddyn nhw mae'r arian, ond gennym ni mae'r bobl. Os yw pawb sy'n ymweld â'r wefan hon yn ymuno â'n symudiad yna does dim na allwn ei gyflawni.