Leanne yn Holi’r Llywodraeth Lafur Ynghylch Cefnogaeth i Blant ag Awtistiaeth

pic2_smaller.jpg

 

Mae AC y Rhondda wedi ysgrifennu at Weinidog Addysg Cymru ynghylch y diffyg cefnogaeth i ddisgyblion ar y sbectrwm awtistig.

Yr oedd Leanne Wood yn holi yn sgil cwestiwn a ofynnodd yn y Senedd i Kirsty Williams yn gynharach y mis hwn. Yn ystod y cwestiwn hwnnw, tynnodd Ms Wood sylw at y ffaith nad oedd Llywodraeth Cymru wedi cyflawni addewid i roi hyfforddiant mewn awtistiaeth i bob athro ac athrawes, a’r ffaith fod rhai awdurdodau lleol yn dweud wrth rieni na allant bellach gael Datganiad o Anghenion Addysgol Arbennig i’w plant, pan nad yw hyn yn wir. Bydd datganiad yn disgrifio anghenion y plentyn dan sylw ac yn gosod allan yr help a’r ddarpariaeth arbenigol sydd ei angen i gwrdd â’r anghenion hynny.

Ni fydd newidiadau i’r system Anghenion Dysgu ychwanegol yn dod i rym tan Fedi 2020 - tan hynny, mae rheidrwydd ar awdurdodau lleol i gydymffurfio â’r dyletswyddau a roddwyd arnynt gan Ddeddf Addysg 1996 a Chod Ymarfer AAA Cymru.

Mewn ymateb i arolwg ar awtistiaeth a ddosbarthwyd ganddi dros yr wythnos ddiwethaf, cafodd Leanne lu o hanesion gan rieni sydd wedi gorfod ymladd am y gefnogaeth mae ar eu plant ei angen wedi dod yn erbyn rhwystrau a osodwyd gan yr awdurdod lleol.

Nawr, yn ei llythyr at y Gweinidog Addysg Kirsty Williams, ysgrifenna Leanne: ‘Mewn cwestiynau yn y Senedd ar ddydd Mercher, Gorffennaf 3, fy wnaethoch fynegi pryder am fy honiad fod pobl yn cael ar ddeall nad yw eu hawdurdod lleol “yn gwneud datganiadau bellach.”

‘Rwy’n  siŵr eich bod yn ymwybodol fod 720 o blant ar y sbectrwm awtistiaeth sydd yn derbyn peth cefnogaeth o leiaf yn Rhondda Cynon Taf. Yng Nghymru, mae 7,655 o ddisgyblion yn derbyn cefnogaeth. O’r rhai yn RCT gydag awtistiaeth, mae gan fwy na hanner - 385 - ddatganiad. Y ffigwr i Gymru gyfan am ddisgyblion ar y sbectrwm awtistiaeth yw 4,258. Yn gyffredinol, mae traean o’r holl ddisgyblion a datganiadau yn awtistig.

‘Os yw’r system bresennol yn gweithio’n dda, pam bod rhieni a gwarcheidwaid ar ran disgyblion awtistig wedi cyflwyno mwy o apeliadau i’r Tribiwnlys Addysg na’r rhai ag unrhyw gyflwr arall dros y blynyddoedd diwethaf? Mae nifer yr apeliadau wedi cynyddu o 86% rhwng 2012 a 2016, sy’n dweud y cyfan. Canfu arolwg gan Gymdeithas Awtistiaeth Genedlaethol Cymru yn ôl yn 2015 o rieni gyda phlant ar y sbectrwm awtistiaeth fod 49% yn anhapus â’r addysg a’r gefnogaeth roedd eu plentyn yn gael.’

Ychwanega: ‘Cefnogwyd y ffigyrau hyn gan bryderon f’etholwyr. Dros yr wythnos ddiwethaf, derbyniodd fy swyddfa nifer o hanesion gan drigolion o’r Rhondda a thu hwnt yn rhoi manylion am yr anawsterau a gawsant i gael datganiadau i’w plant. Hawdd deall fod hyn wedi cael effaith andwyol ar eu haddysg, gan na chawsant gyrchu’r gefnogaeth ychwanegol y maent ei angen a’i haeddu.

'Dywedodd un fam bryderus wrtha’i y bu’n rhaid iddi brofi na allai ei mab ffynnu mewn addysg prif-ffrwd trwy ei roi trwy ddau dymor o addysg heb gefnogaeth; mewn gwirionedd, ei roi ar y llwybr i fethu fel y gallai gyrchu’r addysg iawn.  Mae’n poeni ei bod wedi ei gorfodi i beri i’w phlentyn ddioddef y methiant bwriadol hwn dim ond iddo gael y gefnogaeth mae ei angen. Dywed rhiant arall wrthyf y bu’n rhaid iddi ymgynghori â chyfreithiwr a bygwth cyfraith ar yr awdurdod lleol er mwyn cael y gefnogaeth iawn, ar ôl i asesiadau statudol gael eu gwrthod iddynt sawl gwaith.

'Bu’n rhaid i blant eraill ag anghenion tebyg fynd trwy’r broses hon. Yn amlwg, nid dewis yw hwn sydd ar gael i bob rhiant - ni ddylai fod yn ddewis o gwbl wrth geisio cefnogaeth ddigonol i blant.

‘Mae eraill yn teimlo’n rhwystredig ag anallu eu meddygon teulu neu ymgynghorwyr i gyfeirio plant, gan y dywedir wrthynt fod yn rhaid i’r broses fynd trwy’r ysgolion. Dywed un rhiant a gysylltodd â mi fod 18 o blant eraill eisoes ar restr aros yr ysgol, a bod rhestr aros o ryw 15 mis am asesiad.

‘Edrychaf ymlaen at glywed gennych.’

Os ydych chi am gefnogi Leanne a Phlaid Cymru, cliciwch ar y ddolen ganlynol.


Byddwch y cyntaf i wneud sylw

Edrychwch yn eich e-bost am ddolen i fywiogi eich cyfrif.

Mae hyn yn dechrau gyda chi

Ganddyn nhw mae'r arian, ond gennym ni mae'r bobl. Os yw pawb sy'n ymweld â'r wefan hon yn ymuno â'n symudiad yna does dim na allwn ei gyflawni.