Rhowch y gorau i'r oedi ar Gynllun Twnnel y Rhondda, medd Plaid Cymru

Trebanog_edit6small.jpg 

Mae Arweinydd Plaid Cymru, Leanne Wood ac ymgeisydd Aberafan, Bethan Jenkins wedi beirniadu'r Llywodraeth Lafur am rwystro prosiect i ailagor hen dwnnel rheilffordd oedd yn cysylltu dau gwm.

Mae'r feirniadaeth yn dod wedi i ohebiaeth oddi wrth Highways England - y corff sydd biau'r twnnel 3,148 metr sy'n cysylltu Cwm Rhondda a Chwm Afan - ddangos nad oedd unrhyw ohebiaeth rhyngddynt a Llywodraeth Cymru tan fis Chwefror eleni. Dywed Cymdeithas Twnnel Cwm Rhondda, a sefydlwyd ym mis Medi 2014 i ddenu cerddwyr a beicwyr, bod eu ceisiadau am grantiau wedi eu dal yn ôl tra bod Highways England yn dal yn berchen ar y twnnel.

Ym mis Chwefror eleni darganfu Ms Wood, ymgeisydd Plaid Cymru yn y Rhondda, nad oedd cais wedi ei wneud gan y Llywodraeth leiafrifol Lafur i Highways England am berchenogaeth y twnnel. Mae'r dadleniad diweddaraf yn amlygu eu diogi.

Dywedodd swyddog o Highways England wrth ysgrifennu ar 24 Chwefror, "Gallaf gadarnhau na fu, hyd yr wythnos diwethaf, dim gohebiaeth yn ystod y tair blynedd ddiwethaf y gallaf ddod o hyd iddi yn ein cofnodion, rhwng fy nhîm, a'i ragflaenwyr, a Llywodraeth Cymru mewn perthynas â Thwnnel Cwm Rhondda."

Ychwanega, "Yr wythnos diwethaf derbynion ni e-bost gan gyd-weithiwr yn Llywodraeth Cymru a atebais. Deillia'r ohebiaieth ( a atodir) o alwad ffôn a dderbyniais rai dyddiau cyn yr e-bost." Dywedodd Ms Wood, sy'n byw yn y Rhondda ac yn aelod o Gymdeithas Dwnnel Cwm Rhondda,, "Roedd yn ddigon drwg pan glywson ni na fu cais gan Lywodraeth Cymru am berchnogaeth y twnnel.

"Nawr cawsom na fu unrhyw ohebiaeth rhwng Gweinidogion Llafur a Highways England. Mae hyn yn siomedig. Mae'n amlygu cysgadrwydd, diffyg penderfyniad a diffyg uchelgais am ddwy gymuned yn y cymoedd sydd mewn taer angen eu hadfywio. Byddwn wedi disgwyl o leiaf ymholiadau cychwynnol gan Lywodraeth Cymru i gasglu gwybodaeth am ddichonoldeb y prosiect a'r broses o gymryd perchenogaeth. Y pechod mwyaf yw bod gan Gymdeithas Twnnel Cwm Rhondda dîm o wirfoddolwyr ymroddedig sy'n cyfrannu llawer o a amser, egni ac ymdrech i ddod â'r prosiect i fwcwl.

"Hyd yma, ni welwyd yr un rhinweddau gan y llywodraeth. Dywedwyd rhai pethau calonogol, ond mae arnom angen gweld gweithredu. Rydyn ni'n colli amser gwerthfawr trwy eu cysgadrwydd."

Ychwanegodd Ms Wood, "Ers i'r stori am yr oedi i ofyn am berchenogaeth y twnnel ymddangos ym mis Chwefror, deallaf fod y llywodraeth wedi symud rywfaint. Mae hyn, wrth gwrs, i'w groesawu, ond sicrhau meddiant yw craidd y mater.

"Dywedodd Highways England y gallant drosglwyddo meddiant bron yn syth unwaith y derbyniant gais. Mae'n bwysig nawr bod y momentwm a gynhyrchwyd gan aelodau Cymdeithas Twnnel Cwm Rhondda yn para fel bod y prosiect hwn yn dwyn ffrwyth. I hynny ddigwydd, mae gofyn i'r llywodraeth Lafur gefnogi'r fenter a dangos hynny gyda mwy na geiriau cefnogol.'

Dywedodd Bethan Jenkins, sy'n aelod o Gymdeithas Twnnel Cwm Rhondda ac yn ymgeisydd Plaid Cymru yn Aberafan a De-orllewin Cymru, "Ar adeg pan yw'r rhan hon o'r byd yn wynebu ei hargyfwng mwyaf mewn cenhedlaeth gyda dyfodol ansicr gwaith dur Porth Talbot, mae angen i Lywodraeth Cymru ddechrau cefnu ar ei meddylfryd mewnblyg a deall economi'r ardal yn ei chyfanrwydd.

Gyda'r fath fygythiad difrifol yn ein hwynebu, mae'n hanfodol i weinidogion ddyblu eu hymdrechion i ddatblygu'r economi a rhoi'r gorau i dindroi a rhwystro prosiect Twnnel Cwm Rhondda.

"Roedd Cwm Afan mewn taer angen am fudd y cynllun hwn - y prosiect mwyaf cyffrous ac arloesol ers degawdau - cyn i argyfwng y gwaith dur ymddangos. Nawr mae ei angen yn fwy nag erioed. Byddai gwneud yn amgen yn siomi trigolion Cwm Afan, gweddill Aberafan a phawb yn Ne-orllewin Cymru."

Os ydych chi eisiau cefnogi ymgyrch Leanne, cliciwch y ddolen hon. Diolch.


Byddwch y cyntaf i wneud sylw

Edrychwch yn eich e-bost am ddolen i fywiogi eich cyfrif.

Mae hyn yn dechrau gyda chi

Ganddyn nhw mae'r arian, ond gennym ni mae'r bobl. Os yw pawb sy'n ymweld â'r wefan hon yn ymuno â'n symudiad yna does dim na allwn ei gyflawni.