Leanne Wood - Yr Arddegau

Leanne_Wood_teenager_small.jpg

Mae Leanne Wood yn dweud sut y ffurfiwyd ei gwleidyddiaeth a'i phersonoliaeth yn ei harddegau wrth iddi dyfu yn sgil Streic y Glowyr.

Doedd pethau ddim yn hawdd yn ariannol yng nghartref Leanne ym Mhenygraig. Roedd diweithdra'n ergyd drom i'r teulu.

Dywed Leanne, "Gweithiai fy nhad yn iard gwerthwr nwyddau adeiladu ac yn 1984 cafodd ei wneud yn ddi-waith oherwydd bod y galw am ddefnyddiau adeiladu wedi gostwng o ganlyniad i lefel gyffredinol diweithdra.

"Roedd e'n ddi-waith am nifer o flynyddoedd ganol yr wythdegau a gweithiai Mam yn rhan-amser yn cynorthwyo mewn cegin ysgol. Dyna'r unig arian oedd yn dod i mewn i'r cartref.

"Doedd pethau ddim yn hawdd i'r teulu, fy chwaer a minnau. Rwy'n cofio am drafferthion ariannol. Rwy'n deall beth yw gweld eisiau. Mae'n golygu gweld ffrindiau yn mynd i ddosbarthiadau dawnsio ac ar dripiau ysgol na allen ni ymuno â nhw ac yn cael anrhegion na allen ni eu fforddio."

Yn Ysgol Gyfun Tonypandy, mae Leanne yn cofio sefyll yn y gwt am ginio ysgol rhad."Roedden ni'n cael ein difrïo am ein bod yn cael cinio am ddim. Roedd rhaid inni sefyll mewn ciw ar wahân i'r plant oedd yn talu. Roedd rhaid inni gael tocyn lliw ac roedden ni'n grŵp ar wahân, er 'mod i'n eithaf siwr ein bod yn y mwyafrif yn fy ysgol."

Ychwanegodd Leanne, "Yn ystod yr 1980au, rwy'n cofio hefyd fynd â bwyd i'r ysgol ar gyfer plant glowyr oedd ar streic. Trefnwyd casglu bwyd ac rwy'n cofio cario tuniau trwm o fwyd i'r ysgol.

"Mae meddwl bod pobl sy'n byw mewn tlodi neu ar ymylon tlodi ddim yn gallu fforddio rhoi pryd sylfaenol ar y bwrdd i'w teuluoedd yn warth ar un o wledydd cyfoethocaf y byd.

"Ddylai hyn ddim digwydd. Dyw hi ddim yn iawn ac yn un o'r rhesymau rwyf am ddwyn sylw at fanciau bwyd ac am eu cefnogi. Byddai'n well gen i gael cymdeithas hebddynt. Mae'r ffaith eu bod yno yn ddigon am eu bod yn achubiaeth i gymaint o bobl."

Mae Leanne yn credu bod peidio â chael magwriaeth hawdd wedi ffurfio ei gwerthoedd politicaidd "a'm troi i mewn i'r person ydwyf heddiw."

"Rwy'n deall beth yw prinder arian, gorfod gofalu am bob ceiniog a gweld aelodau o'r teulu yn gorfod mynd heb pethau er mwyn rhoi i'r plant," dywedodd.
"Mae hynny wedi fy helpu i ddeal y problemau sy'n wynebu llawer o bobl yn ein cymunedau heddiw, yn enwedig yn y cymoedd lle y ces i fy magu a lle rwy'n byw.

"Nid damwain yw bod fy nghefndir politicaidd a sail fy ngweithgarwch politicaidd yn y Rhondda. Yn yr wythdegau, roeddwn i'n gweld cymaint o anghyfiawnder yn y gymuned lle roeddwn yn byw a pho fwyaf y darllenais amdano a'i ystyried, mwyaf y teimlais taw trwy wleidyddiaeth y gallwn ganfod rhai o'r atebion i'r problemau a welais o'm cwmpas."

Os ydych chi’n hoffi’r hyn rydych yn ei weld a’i glywed gan Leanne, beth am ymuno yn ei hymgyrch.

 


Byddwch y cyntaf i wneud sylw

Edrychwch yn eich e-bost am ddolen i fywiogi eich cyfrif.

Mae hyn yn dechrau gyda chi

Ganddyn nhw mae'r arian, ond gennym ni mae'r bobl. Os yw pawb sy'n ymweld â'r wefan hon yn ymuno â'n symudiad yna does dim na allwn ei gyflawni.