Leanne Wood - Gwaith, Gwaith, Gwaith

 clarkssmall.jpg

Gwneud addurniadau teisennod, gweithio ar linell gynhyrchu mewn ffatri siocled, gweithio fel swyddog prawf a hyd yn oed gwerthu mwyar fesul peint o gwmpas y strydoedd.

Dyma rai o'r swyddi lluosog ac amrywiol a wnaeth Leanne Wood yn bell cyn bod yn wleidydd llawn-amser.

'"Ychydig o arian poced a gawn gan fy rhieni a'm mam-gu, ond roedd gen i bob amser fy ffynhonnell incwm annibynnol fy hun," ebe Leanne.

"Trwy gydol cyfnod ysgol, gweithiwn bob dydd Sadwrn a nos Fercher ar ddesg dalu hen archfarchnad Gateway yn Nhonypandy. Gweithiwn hefyd i gwmni arlwyo adeg y Nadolig, yn gweini prydau i bobl mewn derbyniadau."

Dechreuodd gwaith yn gynnar i Leanne, 'Cofiaf ddosbarthu papurau newyddion yn y strydoedd o gwmpas am £3.50 yr wythnos. Golygai hyn godi'n gynnar bob bore o tua 12 oed ymlaen."

A phan oedd angen help i wneud te i dîm criced ei thad, Tretomos, Tonyrefail, ati hi y troen nhw. "Rwy'n cofio gwylio cyngerdd Live Aid ar set deledu du a gwyn symudol tra yn gwneud te i dîm criced 'Nhad."

Nôl yn 1988, ar ôl gorffen ei harholiadau TGAU, gweithiodd Leanne mewn ffatri yn y Porth. "Roedden nhw'n gwneud blodau ffug ac addurniadau teisennod a chofiaf ennill £1.45 yr awr. Y cyflog erbyn diwedd yr wythnos oedd £52.35.

"Roedd rhai o'r amodau roedd rhaid i ni eu dioddef yno yn ofnadwy. Roedd yr haf hwnnw'n eithaf twym ac roedd to Perspex yn peri bod y ffatri'n twymo fel tŷ gwydr.

"Roedden ni'n gweithio â glud a byddai gwres y ffatri'n codi tymheredd y glud nes bod llawer ohonom yn dioddef o ben tost. Bob hyn a hyn, byddai rhaid inni adael yr adeilad am fod y tymheredd wedi codi'n rhy uchel i ateb rheoliadau Ewrop.

"Er fy mod, wrth dderbyn y swydd, wedi penderfynu gadael yr ysgol er mwyn bod yn annibynnol, erbyn diwedd y chwe wythnos o wyliau roeddwn i'n barod i fynd yn ôl. Penderfynais fod eisiau imi ddysgu ychydig ragor i gael swydd a dalai'n well, ac yn ddelfrydol, un lle na fyddai rhaid i fi ddioddef yr amgylchiadau hynny. Felly, es yn ôl i'r ysgol i sefyll arholiadau Safon A."

Yn ddiweddarach, a hithau'n fyfyriwr, gwnaeth Leanne nifer o swyddi ffatri.

Dywedodd, "Gweithiais yn ffatri Bosch ym Meisgyn a ffatrioedd Sunjuice a Ferrero Rocher yn Llantrisant.

"Yn Ferrero Rocher yn y nawdegau cynnar roedd hawl i chi fwyta cymaint o siocled a fynnech. Roedd yn swnio fel nefoedd! Alla' i ddim edrych arnyn nhw nawr achos fe fwytais i ormod. Bwytais gymaint ar y diwrnod cyntaf nes mod i ddim yn gallu eu goddef ragor ar ôl tri diwrnod,

"Cai'r siocled ei wneud yn yr Eidal a'n gwaith ni oedd eu pacio mewn bocsys. Roedd yn waith llafurus gan fod rhaid ichi bwyso dros linell gludo'r ffatri a rhoi'r siocled yn y bocs a hynny am wyth awr bob dydd. Fe wnawn y swyddi hyn dros yr haf er mwyn clirio'r gorddrafft cyn dechrau'r tymor newydd.

"Yn ffatri Bosch roeddwn i'n gweithio ar y Llinell Unionyddion [Rectifier Line]. Mae'r unionydd yn rhan o eiliadur [alternator] car. Gweithiem mewn sifftiau yn Bosch ac o ystyried yr ardal, talent yn dda. Roedd y tîm ar y llinell yn bobl dda.

'Rwyf wedi dod ar draws ychydig ohonyn nhw wrth guro ar ddrysau yn y Rhondda yn ystod y misoedd diwethaf ac wedi rhannu atgofion da. Gweithiais yn Bosch am ddwy flynedd o'r bron, felly des i adnabod llawer ohonyn nhw'n eithaf da."

Ychwanegodd, "Yn dilyn y brifysgol, treuliais ychydig fisoedd yn gweithio i'r Arts Factory yn Ferndale fel swyddog ieuenctid cyn cael swydd yng Ngwasanaeth Profiannaeth Morgannwg Ganol.

"Roeddwn i wedi cwblhau cwrs is-raddedig, cwrs gradd pedair blynedd gyda blwyddyn o brofiad diwydiannol a dreuliais yn swyddfa brawf Pontypridd. Roedd hynny'n ddigon o brofiad i'm galluogi i wneud cais am swydd cynorthwy-ydd yn y swyddfa brawf. Gwnes i hyn am flwyddyn cyn gwneud cais am le ar gwrs diploma gweithwyr cymdeithasol Prifysgol Caerdydd.

"Dyna'r cymhwyster oedd yn angenrheidiol imi fod yn swyddog prawf. Enillais gymhwyster swyddog prawf yn 1997.

"Deffrowyd fy niddordeb yn y gwasanaeth prawf yn y lle cyntaf gan ffrind i fy nhad oedd yn swyddog prawf. Fe'i cofiaf yn dod i'n tŷ ni dros nifer o flynyddoedd ac yn siarad am ei swydd nes ennyn fy niddordeb.

"Roedd fy rhieni wedi maethu fy nghefnder, yn fachgen bach, ac roedd rhaid iddo fe gadw cysylltiad â'r gwahanol asiantaethau cyfreithiol perthnasol ac felly roedd gen i brofiad o bobl yn y proffesiynau perthynol. Roedd gen i ddiddordeb yn y math hwnnw o waith."

Os gallwch gefnogi Leanne, yna cliciwch ar y ddolen hon.


Byddwch y cyntaf i wneud sylw

Edrychwch yn eich e-bost am ddolen i fywiogi eich cyfrif.

Mae hyn yn dechrau gyda chi

Ganddyn nhw mae'r arian, ond gennym ni mae'r bobl. Os yw pawb sy'n ymweld â'r wefan hon yn ymuno â'n symudiad yna does dim na allwn ei gyflawni.